4B. Ενίσχυση της κοινωνικής συνοχής και του ανθρώπινου δυναμικού

4. Μια πιο κοινωνική Ευρώπη μέσω της υλοποίησης του ευρωπαϊκού πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων

Η παρούσα αφορά στη συγχρηματοδότηση της λειτουργίας μιας νέου τύπου δομής Κέντρου Ημέρας Ολικής Φροντίδας Ψυχικής Υγείας με Κινητά Κλιμάκια για άτομα με Άνοια/ Alzheimer (Κ.Η.Ο.Φ.).

Το Κέντρο Ημέρας Ολικής Φροντίδας Ψυχικής Υγείας (Κ.Η.Ο.Φ.) θα έχει ολοήμερη λειτουργία και θα παρέχει υπηρεσίες φροντίδας κατ’ οίκον μέσω κινητών κλιμακίων, καλύπτοντας το κενό της φροντίδας υγείας που παρατηρείται σήμερα στα άτομα με Άνοια/Alzheimer, σε όλες τις φάσεις εξέλιξης της, με τις σύνθετες ανάγκες που παρατηρούνται. Παράλληλα, η εν λόγω μονάδα θα υποστηρίζει περαιτέρω και ποικιλοτρόπως τις οικογένειες και τους φροντιστές των ατόμων με Άνοια/Alzheimer. Τέλος το Κ.Η.Ο.Φ. θα υλοποιεί παρεμβάσεις στην κοινότητα και θα διασυνδέεται με λοιπές κοινωνικές υπηρεσίες (π.χ. ΚΑΠΗ, ΚΗΦΗ), στο πλαίσιο της μακροχρόνιας φροντίδας υγείας.

Με την εξέλιξη της Άνοιας/Alzheimer και με την προϊούσα αδυναμία αυτοεξυπηρέτησης των ατόμων, που χρήζουν ενισχυμένης ημερήσιας ολικής φροντίδας και υποστήριξης, οι υπηρεσίες του Κέντρου Ημέρας θα παρέχονται μέσω κινητών κλιμακίων κατ’ οίκον. Οι υπηρεσίες επομένως εκκινούν από το Κέντρο Ημέρας και φθάνουν μέχρι την οικία των ατόμων με Άνοια/Alzheimer σε όλα τα στάδια της νόσου. Βασικό χαρακτηριστικό της εν λόγω μονάδας είναι το διευρυμένο ωράριο σε δύο βάρδιες, για τις πέντε καθημερινές ημέρες της εβδομάδας, επιδιώκοντας την καθολικότερη κάλυψη των αναγκών και την μείωση του συναισθηματικού φορτίου των οικογενειών και των φροντιστών, κυρίως στις σοβαρές περιπτώσεις ή/και τελικού σταδίου Άνοιας/Alzheimer.

Στόχος του Κ.Η.Ο.Φ. είναι η κάλυψη των υφιστάμενων ελλειμμάτων σε εξειδικευμένες υπηρεσίες για την υποστήριξη των ατόμων με Άνοια/Alzheimer, των οικογενειών και των φροντιστών τους. Με τον τρόπο αυτό επιχειρείται η ολιστική παροχή φροντίδας σε άτομα που πάσχουν από Άνοια/Alzheimer σε όλα τα στάδια της πάθησης, τα οποία χρήζουν ημερήσιας ολικής φροντίδας και υποστήριξης. Ως απώτερο αποτέλεσμα επιδιώκεται η ανάσχεση της επίπτωσης της εκφυλιστικής νόσου και η οικονομική και κοινωνική ελάφρυνση των οικογενειών και των φροντιστών.

Αναλυτικότερα το Κ.Η.Ο.Φ. για άτομα με Άνοια/Alzheimer θα απευθύνεται σε ενήλικα άτομα διαγνωσμένα με άνοια, με στόχο την ημερήσια θεραπευτική φροντίδα και ψυχοκοινωνική αποκατάσταση τόσο εντός του Κέντρου Ημέρας, όσο και κατ’ οίκον.

Περαιτέρω βασικοί στόχοι του είναι:

• Η εκπαίδευση και η ενίσχυση της ψυχοσωματικής σταθεροποίησης
• Η υποστήριξη και η συμβουλευτική της οικογένειας και των φροντιστών
• Η παρέμβαση κατ’ οίκον
• Η διαχείριση του άγχους και του πένθους
• Η ευαισθητοποίηση της τοπικής κοινότητας σε θέματα ψυχικής υγείας
• Η διασύνδεση με άλλες υπηρεσίες (Νοσοκομεία, Κέντρα Ψυχικής Υγείας, Κοινωνικές Υπηρεσίες, Μονάδες Φροντίδας Ηλικιωμένων Ατόμων, ΟΤΑ ΚΑΠΗ, ΚΗΦΗ κ.α.)

Το Κ.Η.Ο.Φ. προβλέπεται να αναπτύξει από την έναρξη ή/και την επέκταση λειτουργίας του, μέχρι τρία (3) Κινητά Κλιμάκια παρέμβασης, επιφορτισμένα τόσο με την κατ’ οίκον φροντίδα, όσο και με την μεταφορά των ωφελούμενων από και προς το σπίτι, όπου και θα επιστρέφουν μέχρι και την λήξη του ωραρίου, με την συνοδεία και την συνδρομή προσωπικού τους.

Το Κ.Η.Ο.Φ. θα παρέχει διευρυμένες υπηρεσίες Κέντρου Ημέρας εντός της εγκατάστασής του, όπως θεραπεία και υποστήριξη βραχείας διάρκειας σε ωφελούμενους που πάσχουν από Άνοια, υπηρεσίες στήριξης οικογένειας και φροντιστών των ωφελούμενων που βρίσκονται είτε σε αρχικό είτε σε προχωρημένο στάδιο της νόσου. Ο συντονισμός και η συνεργασία της με τις μονάδες κοινωνικής φροντίδας ηλικιωμένων των ΟΤΑ (ΚΑΠΗ-ΚΗΦΗ) ειδικότερα θα περιλαμβάνει:

• Ενημέρωση και υποστήριξη επαγγελματιών υγείας των ΚΑΠΗ - ΚΗΦΗ στην πρόληψη και ανίχνευση των διαταραχών άνοιας και στην φροντίδα τους.
• Ανάπτυξη συνεργασίας με τα ΚΑΠΗ-ΚΗΦΗ που προωθούν την ένταξη ατόμων με άνοια/Alzheimer στην καθημερινή τους λειτουργία.

Αναλυτικότερα τα Κ.Η.Ο.Φ. θα παρέχουν:

• Υπηρεσίες εξωτερικών ιατρείων, με προσέλευση των ατόμων στα Κέντρα.
• Υπηρεσίες διημέρευσης ατόμων στα αρχικά στάδια της Άνοιας/Alzheimer, μέσω της παροχής εξειδικευμένων υπηρεσιών ψυχικής υγείας.
• Υπηρεσίες εκπαίδευσης και υποστήριξης των φροντιστών, με σκοπό οι τυπικοί και άτυποι κατ’ οίκον φροντιστές να ανταπεξέρχονται στις ποικίλες προκλήσεις που αντιμετωπίζουν.

Ενδεικτικά οι παρεχόμενες υπηρεσίες που θα παρέχουν τα Κ.Η.Ο.Φ. με κινητά κλιμάκια περιλαμβάνουν δράσεις με στόχο τη συνέχεια στην παρακολούθηση και την φροντίδα, την ψυχοκοινωνική υποστήριξη καθώς και την κατ’ οίκον παρέμβαση και φροντίδα με την αξιοποίηση και νέων ψηφιακών τεχνολογιών.

Ειδικότερες δράσεις:

• Εκτίμηση της κατάστασης των ωφελούμενων για την ένταξη τους στο Κέντρο Ημέρας.
• Καθημερινή παροχή ολικής φροντίδας, δημιουργική απασχόληση και εξάσκηση σε απαραίτητες δεξιότητες των ωφελούμενων κατά περίπτωση εντός του ΚΗ. Η υπηρεσία αφορά τα άτομα στην προϊούσα και στην πρώτη φάση της Άνοιας.
• Καθημερινή παροχή κατ’ οίκον φροντίδας σε άτομα προχωρημένου και τελικού σταδίου με σκοπό την ανακουφιστική φροντίδα και την εκπαίδευση και υποστήριξη της οικογένειας των ατόμων.
• Παρέμβαση σε περίπτωση υποτροπής της νόσου.
• Ιατρική παρακολούθηση των ωφελούμενων σε τακτά χρονικά διαστήματα με την δυνατότητα αξιοποίησης νέων ψηφιακών τεχνολογιών.
• Χορήγηση φαρμακευτικής αγωγής εντός του Κ.Η. και κατ’ οίκον και δυνατότητα χρήσης θεραπευτικών παρεμβάσεων.
• Πληροφόρηση των ωφελούμενων/οικογενειών, όταν κρίνεται αναγκαίο, των διαθέσιμων υπηρεσιών υγείας - ψυχικής υγείας και πρόνοιας, παραπομπή και διευκόλυνση στην προσβασιμότητα.
• Βοήθεια και στήριξη των ωφελούμενων για την αντιμετώπιση των πρακτικών αναγκών και προβλημάτων με έμφαση στην εκμάθηση δεξιοτήτων.
• Βοήθεια και στήριξη προς τα μέλη της οικογένειας και τους φροντιστές με στόχο την καλύτερη επικοινωνία τους, τη μείωση του άγχους και την διαχείριση του πένθους.
• Ανάπτυξη προγραμμάτων αγωγής κοινότητας και προαγωγής υγείας.

Η λειτουργία της εν λόγω μονάδας θα είναι διευρυμένη, ανάλογα με τις εκφραζόμενες ανάγκες των ωφελούμενων και δυνητικά θα μπορεί να καλύπτει παροχή υπηρεσιών από τις 7.30 π.μ. μέχρι 21.30 μ.μ. Η αρχική ανάπτυξη σε μία νέα περιοχή, όπου δεν υπάρχουν καθόλου υπηρεσίες για άτομα με Άνοια, δύναται να ξεκινήσει μόνο στο πρωϊνό ωράριο και με ένα (1) κινητό κλιμάκιο και η ολοκληρωμένη λειτουργία του με την προσθήκη απογευματινού ωραρίου και ενός ή δύο ακόμα κλιμακίων να γίνει προοδευτικά.

Ο αριθμός ωφελούμενων που θα εξυπηρετούνται θα είναι έως 85 άτομα ανά Κ.Η.Ο.Φ., ήτοι:

• 20 ωφελούμενοι, κατ’ ανώτατο όριο ανά βάρδια, ήτοι 40 άτομα συνολικά σε 2 βάρδιες με σταθερή παρουσία και απασχόληση (μέτριας βαρύτητας).
• 15 ωφελούμενοι, δίκην εξωτερικού ιατρείου, στην πρωινή βάρδια (αρχικού σταδίου).
• 10 ωφελούμενοι στην κατ’ οίκον φροντίδα ανά Κινητό Κλιμάκιο, ήτοι 30 ωφελούμενοι στα τρία (3) Κινητά Κλιμάκια.

Ο προβλεπόμενος αριθμός εργαζομένων σε πλήρη ανάπτυξη θα είναι 25 συνολικά κατανεμημένοι σε δύο (2) βάρδιες καθώς και στα κινητά κλιμάκια που θα παρέχουν κατ’ οίκον φροντίδα. Την πολυκλαδική ομάδα του Κ.Η.Ο.Φ. θα απαρτίζουν ενδεικτικά οι εξής ειδικότητες: Ψυχίατρος, Νευρολόγος, Ψυχολόγος, Νοσηλευτής, Βοηθός νοσηλευτής, Εργοθεραπευτής ή/και λογοθεραπευτής, Φυσικοθεραπευτής, Γυμναστής, Κοινωνικός λειτουργός, Φροντιστής, Διοικητικός υπάλληλος, Υπάλληλος γενικών καθηκόντων, Οδηγός, Λοιπό προσωπικό.

Η έναρξη της λειτουργίας των νέων Κ.ΗΟ.Φ. συντελείται με την έκδοση άδειας ίδρυσης  από τη Διεύθυνση Ψυχικής Υγείας του Υπουργείου Υγείας σύμφωνα με τα οριζόμενα στο θεσμικό πλαίσιο. Σύμφωνα με την Αριθ. Α4β/Γ.Π./οικ.63439 (ΦΕΚ Β' 2932/25.08.2017): Πλαίσιο εκπόνησης πολιτικών ψυχικής υγείας και καθορισμός κριτηρίων, προϋποθέσεων, δικαιολογητικών, διαδικασίας και κάθε άλλης λεπτομέρειας για έγκριση σκοπιμότητας και χορήγηση άδειας ίδρυσης και άδειας λειτουργίας Μονάδων Ψυχικής Υγείας στον Ιδιωτικό Κερδοσκοπικό και μη Κερδοσκοπικό Τομέα του άρθρου 11 του ν. 2716/ 1999, όπως ισχύει.

Η σύνθεση των Κ.Η.Ο.Φ., ο καθορισμός των αποδοχών, οι τρόποι στελέχωσης και κάθε άλλο ζήτημα που αφορά της λειτουργία τους ορίζεται από το θεσμικό πλαίσιο που διέπει τη λειτουργία, την εποπτεία και τον έλεγχο των Μονάδων Ψυχικής Υγείας από εποπτευόμενους φορείς του Υπουργείου Υγείας.

Η διάρκεια συγχρηματοδότησής τους θα είναι δύο (2) έτη, με δυνατότητα παράτασης μέχρι το τέλος της Προγραμματικής Περιόδου.

-ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ

-Αστικές Εταιρείες Μη Κερδοσκοπικού Χαρακτήρα,ΑΜΚΕ Ψυχικής Υγείας του νόμου 2716/99 όπως ισχύει, στις οποίες το Υπουργείο Υγείας θα αναθέσει τη λειτουργία της εν λόγω δομής μέσω θεσμοθετημένης διαδικασίας πρόσκλησης ενδιαφέροντος (μετά την επιλογή του αναδόχου φορέα θα εκδοθεί ονομαστική απόφαση έγκρισης σκοπιμότητας για την ανάθεση λειτουργίας της εν λόγω δομής).

Η συνολική Δαπάνη της Πρόσκλησης εκτιμάται ότι θα ανέλθει σε 1.000.000,00€